Allround Starters / Opfrissing

Klinische Pathologie en Diagnostiek

In deze eerste module van het starter- en opfrissingstraject ligt de focus op het ontwikkelen van een solide en praktijkgerichte basis in klinische pathologie en diagnostiek bij het paard. De module is opgebouwd rond een kernvaardigheid voor elke paardendierenarts: het correct interpreteren van diagnostische gegevens en het integreren ervan in klinisch redeneren en besluitvorming.

Tijdens de fysieke lesdag staat de praktische interpretatie van hematologische en biochemische resultaten centraal. Aan de hand van theoretische uitleg en casussen leren deelnemers afwijkingen herkennen, patronen interpreteren en deze bevindingen kritisch te koppelen aan het klinisch beeld.

Het online, zelfstandig te volgen deel van de module verdiept dit diagnostisch denken binnen specifieke contexten. In het onderdeel parasitologie bij paarden wordt een rationele, evidence-based benadering aangeleerd, met focus op mestonderzoek, selectief ontwormen en het voorkomen van anthelminticaresistentie. Daarnaast leren deelnemers hoe zij diagnostische testen bij infectieuze aandoeningen doelgericht inzetten, met aandacht voor PCR, cultuur, en serologie, en hoe testresultaten correct geïnterpreteerd worden binnen hun klinische context.

Tot slot wordt ingegaan op diagnostische middelen binnen de paardendermatologie. Hierbij ligt de nadruk op het kiezen van de juiste test op het juiste moment — zoals huidafkrabsels, cytologie, cultuur, allergietesten en biopsie — en op het vermijden van overdiagnostiek en foutieve interpretaties.

Deze module legt zo het fundament voor het verdere leertraject en versterkt het vertrouwen van startende en herintredende paardendierenartsen in hun dagelijkse diagnostische besluitvorming.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Praktische interpretatie van hematologie resultaten (fysieke lesdag – 9 september 2026)
• Praktische interpretatie van biochemie resultaten (fysieke lesdag – 9 september 2026)
• Parasitologie bij paarden in de praktijk (zelfstandig online)
• Diagnostische testen bij het paard: wat vraag je aan, wanneer en hoe interpreteer je het resultaat? (zelfstandig online)
• Diagnostiche middelen binnen de paardendermatologie (zelfstandig online)

Beeldvorming

Deze volledig zelfstandig online te volgen module richt zich op het verantwoord en kritisch gebruik van beeldvorming bij het paard. De nadruk ligt op radiografie en echografie als eerstelijns diagnostische technieken en op het correct interpreteren van beeldvormende bevindingen binnen hun klinische context.

In het onderdeel radiografie worden de basisprincipes van opname en beeldkwaliteit besproken, gevolgd door de interpretatie van de meest voorkomende aandoeningen in de paardengeneeskunde. Deelnemers leren onderscheid maken tussen normale variatie, leeftijdsgebonden bevindingen en klinisch relevante afwijkingen, en krijgen inzicht in veelgemaakte interpretatiefouten. Klinische casussen vormen de rode draad om radiografische bevindingen correct te koppelen aan het klinisch beeld.

Het onderdeel echografie behandelt de basisprincipes en interpretatie van de meest frequente indicaties in de praktijk. Aan de hand van casusmateriaal leren deelnemers echografische bevindingen beoordelen bij onder andere pees- en ligamentletsels.

Daarnaast besteedt de module aandacht aan beeldvorming bij spoedgevallen, waarbij snelle en gerichte diagnostiek essentieel is. Deelnemers leren welke beeldvorming in acute situaties zinvol is, welke informatie noodzakelijk is voor verdere besluitvorming of verwijzing, en hoe beeldvorming onder tijdsdruk correct geïnterpreteerd wordt.

Tot slot wordt ingegaan op de rol van beeldvorming bij aankoopkeuringen en OCD-screening. Hierbij ligt de focus op standaardopnames, interpretatie in functie van risicobeoordeling en het correct communiceren van bevindingen naar eigenaars en kopers, met expliciete aandacht voor het onderscheid tussen radiografische afwijkingen en klinische relevantie.

Doorheen de volledige module wordt gewerkt met klinische casussen, interactieve voorbeelden en interpretatieoefeningen, waardoor deelnemers hun diagnostisch inzicht verdiepen en hun vertrouwen in het gebruik van beeldvorming in de dagelijkse praktijk versterken.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Basisprincipes en interpretatie meest voorkomende aandoeningen mbv radiografie (zelfstandig online)
• Basisprincipes en interpretatie meest voorkomende aandoeningen mbv echografie (zelfstandig online)
• Beeldvorming bij spoedgevallen (zelfstandig online)
• Aankoopkeuring en OCD screening (zelfstandig online)

Orthopedie

Deze volledig zelfstandig online te volgen module biedt startende en herintredende paardendierenartsen een solide en praktijkgerichte basis in de orthopedie van het paard. De nadruk ligt op klinisch redeneren, correcte lokalisatie van kreupelheid en het nemen van onderbouwde beslissingen in de dagelijkse praktijk, eerder dan op het memoriseren van afzonderlijke aandoeningen.

De module start met het basis kreupelheidsonderzoek en lokalisatie. Aan de hand van duidelijke uitleg en klinische casussen leren deelnemers kreupelheid systematisch beoordelen, observaties correct interpreteren en tot een functionele lokalisatie te komen. Er wordt aandacht besteed aan veelgemaakte valkuilen, zoals subtiele of bilaterale kreupelheid.

Vervolgens worden de meest voorkomende oorzaken van kreupelheid bij het recreatie- en sportpaard besproken. De focus ligt op aandoeningen die in de eerstelijnspraktijk frequent voorkomen, zoals hoefgerelateerde problemen, pees- en ligamentletsels en degeneratieve gewrichtsaandoeningen. Deelnemers leren deze aandoeningen herkennen, in hun klinische context plaatsen en realistische verwachtingen formuleren.

Een afzonderlijk onderdeel behandelt acute orthopedische spoedgevallen. Hierbij ligt de nadruk op het snel herkennen van potentieel ernstige aandoeningen, het correct inschatten van urgentie en het nemen van eerste maatregelen in afwachting van verdere diagnostiek of verwijzing. Deelnemers leren welke situaties onmiddellijke actie vereisen en wanneer doorverwijzing noodzakelijk is.

Tot slot behandelt de module de basisprincipes van revalidatie bij orthopedische aandoeningen. Deelnemers krijgen inzicht in het belang van gecontroleerde beweging, het opstellen van haalbare revalidatieschema’s en het begeleiden van eigenaars tijdens het herstelproces. Er wordt aandacht besteed aan het voorkomen van recidief en aan het afstemmen van revalidatie op het type letsel en het gebruiksdoel van het paard.

Doorheen de volledige module wordt gewerkt met praktijkgerichte casussen en interpretatieoefeningen, waardoor deelnemers hun orthopedisch inzicht verdiepen en met meer vertrouwen orthopedische problemen bij paarden kunnen benaderen in de dagelijkse praktijk.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Basis kreupelheidsonderzoek en lokalisatie
• Meest voorkomende oorzaken van kreupelheid bij het recratie- en sportpaard
• Acute orthopedische spoedgevallen
• Revalidatie

Algemene heelkunde, chirurgie en anesthesie

Deze module biedt startende en herintredende paardendierenartsen een praktijkgerichte basis in chirurgie en heelkunde. De focus ligt niet op complexe chirurgie, maar op het verantwoord toepassen van chirurgische technieken in de dagelijkse praktijk en het tijdig herkennen van situaties waarin doorverwijzing aangewezen is.

Tijdens de fysieke lesdag worden twee kernonderdelen behandeld: algemene anesthesie in de praktijk en kleine chirurgische ingrepen. In het anesthesiegedeelte leren deelnemers anesthesie veilig voorbereiden, uitvoeren en opvolgen, met aandacht voor patiëntselectie, risico-inschatting, monitoring en recovery, en dit toegepast aan praktijk omstandigheden.

Het chirurgische deel van de fysieke lesdag focust op kleine, vaak voorkomende chirurgische ingrepen die in de praktijk uitgevoerd worden. Hierbij staat correcte voorbereiding, aseptisch werken, basisinstrumentatie en weefselhantering centraal. De nadruk ligt op het veilig uitvoeren van deze ingrepen en het beperken van complicaties.

In de online onderdelen van de module wordt verder ingegaan op staande sedatie voor kleine operatieve ingrepen, waarbij deelnemers leren welke sedatie- en analgesiestrategieën geschikt zijn. Daarnaast wordt uitgebreid aandacht besteed aan wondbehandeling, inclusief wondclassificatie, keuze van sluitingstechniek, bandageren en het omgaan met complicaties zoals infectie en overmatige granulatie.

Een afzonderlijk onderdeel behandelt postoperatieve complicaties. Deelnemers leren hoe zij complicaties tijdig herkennen, en wanneer aanvullende behandeling of verwijzing noodzakelijk is. Hierbij wordt het belang benadrukt van realistische prognosestelling en goede postoperatieve begeleiding.

Deze module versterkt het vertrouwen van startende paardendierenartsen in het uitvoeren van basisheelkunde, het veilig toepassen van anesthesie en sedatie, en het nemen van onderbouwde beslissingen vóór, tijdens en na chirurgische ingrepen.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Algemene anesthesie in de praktijk (fysieke lesdag – 24 juni 2027)
• Staande sedatie voor kleine operatieve ingrepen
• Wondbehandeling
• Kleine chirurgische ingrepen in de praktijk (fysieke lesdag – 24 juni 2027)
• Postoperatieve complicaties: hoe mee omgaan?

Oftalmologie

Deze volledig zelfstandig online te volgen module biedt startende en herintredende paardendierenartsen een praktische en gestructureerde basis in de oogheelkunde van het paard. De focus ligt op het correct uitvoeren van een oogheelkundig onderzoek, het tijdig herkennen van spoedeisende aandoeningen en het nemen van onderbouwde beslissingen in de dagelijkse praktijk.

De module start met het basis oogheelkundig onderzoek, waarbij deelnemers leren hoe zij het oog systematisch en veilig onderzoeken, relevante afwijkingen herkennen en hun bevindingen correct interpreteren. Er wordt aandacht besteed aan het gebruik en de beperkingen van basisinstrumenten en aan het vermijden van veelgemaakte fouten die kunnen leiden tot gemiste of verkeerd ingeschatte pathologie.

Vervolgens worden de meest voorkomende oogheelkundige spoedgevallen besproken. Deelnemers leren welke klinische tekenen onmiddellijke actie vereisen, hoe zij de ernst van het probleem correct inschatten en welke eerste stappen essentieel zijn om verdere schade te beperken. Er wordt expliciet aandacht besteed aan situaties waarin snelle behandeling of doorverwijzing cruciaal is voor het behoud van het gezichtsvermogen.

Een afzonderlijk onderdeel behandelt uveitis bij het paard, een aandoening met een vaak recidiverend en potentieel ernstig verloop. De focus ligt op herkenning van klinische tekenen, het begrijpen van de onderliggende pathofysiologie en differentiaal diagnoses, en het opstellen van een adequaat behandel- en opvolgplan.

Tot slot behandelt de module corneale letsels bij het paard. Deelnemers leren onderscheid maken tussen oppervlakkige en diepe corneabeschadigingen, de juiste diagnostische stappen zetten en een passend behandelplan opstellen. Er wordt aandacht besteed aan complicaties, opvolging en het tijdig herkennen van situaties waarin specialistische zorg noodzakelijk is.

Doorheen de module wordt gewerkt met praktijkgerichte casussen en klinische voorbeelden, waardoor deelnemers hun vertrouwen versterken in het herkennen en behandelen van oogheelkundige aandoeningen bij paarden in een eerstelijnssetting.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Basis oogheelkundig onderzoek
• Meest voorkomende oogheelkundige spoedgevallen
• Uveitis bij het paard
• Cornea letsels bij het paard

Tandheelkunde

Deze volledig zelfstandig online te volgen module biedt startende en herintredende paardendierenartsen een gestructureerde en praktijkgerichte basis in de tandheelkunde van het paard. De nadruk ligt op het correct herkennen en interpreteren van tandheelkundige bevindingen, het veilig uitvoeren van basisonderzoek en het maken van onderbouwde klinische keuzes in de dagelijkse praktijk.

De module start met functionele gebitsanatomie, eruptie- en slijtagepatronen en leeftijdsbepaling. Deelnemers krijgen inzicht in de normale opbouw en ontwikkeling van het paardengebit en leren leeftijdsgebonden veranderingen herkennen en correct interpreteren. Er wordt aandacht besteed aan normale variatie, de mogelijkheden en beperkingen van leeftijdsbepaling en het onderscheid tussen fysiologische en pathologische veranderingen.

Vervolgens komt het basis mondonderzoek en aanvullende diagnostische technieken aan bod. Deelnemers leren hoe zij een volledig en veilig mondonderzoek uitvoeren, welke hulpmiddelen daarbij nodig zijn en hoe zij hun bevindingen systematisch documenteren. Daarnaast wordt ingegaan op eenvoudige aanvullende technieken die de diagnostiek ondersteunen en helpen om tandheelkundige problemen correct in te schatten.

Een belangrijk onderdeel van de module is gewijd aan de meest voorkomende tandheelkundige problemen in de praktijk. Hierbij ligt de focus op aandoeningen die frequent voorkomen bij recreatie- en sportpaarden, zoals scherpe emailpunten, diastasen, voedselimpactie en gebitsafwijkingen, en op het herkennen van situaties waarin verdere behandeling of verwijzing aangewezen is.

De module besteedt afzonderlijk aandacht aan tandheelkunde bij het senior paard. Deelnemers leren welke veranderingen verwacht kunnen worden bij het ouder wordende paard, hoe end-stage dentition herkend wordt en hoe tandheelkundige zorg afgestemd wordt op comfort, voeding en levenskwaliteit.

Tot slot wordt sinusitis bij het paard behandeld, met focus op de relatie tussen dentale aandoeningen en sinusproblemen. Deelnemers leren klinische signalen herkennen, de link met tandpathologie inschatten en een rationeel diagnostisch en therapeutisch plan opstellen binnen een eerstelijnscontext.

Doorheen de module wordt gewerkt met praktijkgerichte casussen en beeldmateriaal, waardoor deelnemers hun tandheelkundig inzicht verdiepen en met meer vertrouwen tandheelkundige problemen bij paarden kunnen beoordelen en opvolgen.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Functionele gebitsanatomie, eruptie en slijtagepatronen en leeftijdsbepaling
• Basis mondonderzoek en bijkomende technieken
• Meest voorkomende tandheelkundige problemen in de praktijk
• Tandheelkunde senior paard
• Sinusitis

Inwendige Ziekten

Deze module bouwt verder op de diagnostische basis uit module 1 en focust op de aanpak van inwendige ziekten bij het paard, met nadruk op klinisch redeneren en het maken van onderbouwde beslissingen in de dagelijkse praktijk. De module richt zich expliciet op aandoeningen waarbij een correcte eerste inschatting en tijdige interventie bepalend zijn voor de prognose.

Tijdens de fysieke lesdag staan respiratoire en cardiologische aandoeningen centraal. Aan de hand van klinische presentaties leren deelnemers respiratoire symptomen correct interpreteren, een gerichte differentiaaldiagnoselijst opstellen en passende diagnostische en therapeutische stappen kiezen. Voor cardiologische aandoeningen ligt de focus op het herkennen van klinisch relevante hartruisen en ritmestoornissen, het inschatten van hemodynamische relevantie en het bepalen van het juiste vervolgbeleid, inclusief wanneer doorverwijzing aangewezen is.

Het zelfstandig online te volgen deel verdiept deze vaardigheden binnen andere belangrijke domeinen van de inwendige geneeskunde. In het onderdeel neurologie bij het paard leren deelnemers neurologische symptomen systematisch evalueren, laesies lokaliseren en tot een haalbare differentiaaldiagnose te komen. Het koliekwebinar behandelt het nemen van snelle en juiste beslissingen bij acute abdominale aandoeningen, met aandacht voor differentiaaldiagnoses, indicaties voor doorverwijzing en postoperatieve opvolging. Tot slot worden de meest voorkomende dermatosen bij het paard besproken, met focus op herkenning, basisdiagnostiek en het onderscheid tussen primaire en secundaire huidproblemen.

Deze module versterkt het vermogen van startende en herintredende paardendierenartsen om complexe interne problemen gestructureerd aan te pakken en met vertrouwen te handelen in zowel acute als chronische situaties.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Respiratoire aandoeningen (fysieke lesdag – 8 september 2027)
• Cardiologische aandoeningen (fysieke lesdag – 8 september 2027)
• Neurologie bij het paard (zelfstandig online)
• Koliek: snelle beslissingen, juiste differentiaaldiagnoses en postoperatieve inzichten (zelfstandig online).
• Meest voorkomende dermatosen bij het paard (zelfstandig online)

Voortplanting

Deze module biedt startende en herintredende paardendierenartsen een gestructureerde en praktijkgerichte basis in de voortplanting van de merrie. De nadruk ligt niet op het volgen van vaste schema’s, maar op het begrijpen en toepassen van fysiologische principes om onderbouwde klinische beslissingen te nemen in uiteenlopende en vaak complexe praktijksituaties.

De module start met de fysiologie van het voortplantingsstelsel van de merrie, waarbij de focus ligt op functionele interpretatie van de cyclus en op variatie tussen merries. Deze kennis vormt de basis voor het correct inzetten en interpreteren van echografie van het voortplantingsstelsel, inclusief drachtigheidsdiagnostiek en -opvolging. Deelnemers leren ovariële en uteriene bevindingen kritisch te beoordelen en deze te vertalen naar concrete beslissingen rond timing, behandeling en opvolging.

Een belangrijk onderdeel van de module is de aanpak van endometritis bij de merrie. Hierbij wordt ingegaan op het onderscheid tussen fysiologische en pathologische uteriene ontsteking, de rol van diagnostische technieken zoals cytologie en cultuur, en het opstellen van een rationeel behandelplan dat verder gaat dan routinematig antibioticagebruik.

Daarnaast wordt het management rond inseminatie uitgebreid besproken, met aandacht voor verschillen tussen vers, gekoeld en diepvries sperma, het juiste moment van insemineren en het gebruik van ovulatie-inductie. In het onderdeel tips and tricks om de merrie toch drachtig te krijgen worden veelvoorkomende praktijkproblemen en subfertiliteitscases besproken, waarbij deelnemers leren hoe kleine aanpassingen in timing, management en diagnostiek een groot verschil kunnen maken.

Tot slot behandelt de module postpartum problemen bij de merrie, met focus op normaal herstel, veelvoorkomende complicaties en het herkennen van situaties waarin snelle interventie of doorverwijzing noodzakelijk is.

Deze module versterkt het klinisch inzicht en het vertrouwen van startende paardendierenartsen in het begeleiden van merries vóór, tijdens en na de dracht, en biedt een solide basis voor verdere verdieping in de voortplantingsgeneeskunde.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Fysiologie van het voortplantingsstelsel (zelfstandig online)
• Echografie van het voortplantingsstelsel, drachtdiagnostiek en opvolging (zelfstandig online)
• Endometritis bij de merrie (zelfstandig online)
• Management rond inseminatie (zelfstandig online)
• Tips and tricks om de merrie toch drachtig te krijgen (zelfstandig online)
• Postpartum problemen bij de merrie (zelfstandig online)