Parafimosis

Anamnese

Bij een 29 jarig warmbloed paard hangt sinds vier dagen de penis uit de koker en is er zwelling en roodheid aanwezig. Enkele jaren geleden werd reeds Cushing vastgesteld maar hiervoor werd nog geen medicatie opgestart. Geen verdere abnormaliteiten vastgesteld door de eigenaar.

Klinisch onderzoek

Normale klinische parameters, geen koorts.

Body condition score: 1 à 2/5
Penis enorm gezwollen en donker rood, niet mogelijk om manueel terug te duwen in de koker, pijnlijk bij aanraking.

Verder onderzoek

Bloedonderzoek: lichte neutrofilie, ontstekingsbeeld

Hematologie

Rode bloedcellen 9,39 10^12/L (6,4-10,4)
Hematocriet41,8 %(30-47)
Hemoglobine15,3 g/dL(10,7-16,5)
MCV44,5 fL(41,1-52,4)
MCH16,3 pg (14,1-18,6)
MCHC36,6 g/dL(32,8-38,6)
RDW30,3 %(24,6-33,3)
Leukocyten,Wbc9,82 10^9/l(4,9-11,1)
neutrofielen %80,5 % 
Lymfocyte %16,5 % 
Monocyte %2,5 % 
Eosino%0,2 % 
Baso%0,3 % 
Neutrofielen7,90 10^9/l(2,5-6,9)
Lymfocyten1,62 10^9/l(1,5-5,1)
Monocyte0,25 10^9/l(,2-,6)
Eosinofiel0,02 10^9/l(0-,8)
Basofiel0,03 10^9/l(0-,1)
Trombocyten67 K/μL(100-250)

Biochemie

Glucose5,52 mmol/L(3,56-8,34)
Creatinine193 µmol/l(71-194)
Ureum12,6 mmol/L(3,6-8,9)
BUN/CREA16 
Ionen Ca tot2,97 mmol/L(2,6-3,22)
Tot eiwit75 G/L(56-79)
Albumine (g/l)29 G/L(19-32)
Globuline46 G/L(24-47)
Alb/Glob0,6 
ALT/GPT< 10 IU/L(5-50)
AST/GOT318 IU/L(100-600)
AF138 IU/L(10-326)
GGT20 IU/L(0-87)
Bilirubine tot46 µmol/l(0-60)
CK141 IU/L(10-350)
LDH1072 IU/L(250-2070)

Mondonderzoek: Sterk afgesleten gebit (aftands), multipele diastema in rechter mandibulaire en maxilaire tandenrij. Overgroeiing van tand 311.

Diagnose

Paraphimosis ten gevolge van malnutritie zonder duidelijke hypoalbuminemie.

Andere mogelijke oorzaken van paraphimosis:

  • Trauma ter hoogte van de penis of het preputium (stomp trauma, verwonding, preputiale zwelling na castratie)
  • Na toediening van phenodiazines (bijvoorbeeld acepromazine)
  • Schade aan de penile innervatie (bv. EHV1)

 

Behandeling

  1. Reductie van de paraphimosis
  • Initiële massage van de oedemateuze penis met glijmiddel (eventueel gemengd met suiker voor osmotische werking) tot deze manueel terug te reduceren is in het preputium. Indien dit niet lukt na een eerste massage, herhaal dit om het uur. Andere tip: plaatsen een niet-invasieve bloeddrukmeter rond de penis ingesmeerd met glijmiddel en bouw geleidelijk aan de druk op.
  • Ter plaatse houden van de penis in het preputium: Neem een houten of plastieken steel van ongeveer 1m lang. Plaats aan 1 uiteinde een dikke prop watten en maak dit vast met licht adhesief rekverband (bv. Vetwrap) zodat je de vorm krijgt van een reusachtig wattenstaafje. Plaats deze boven op de penis in het preputium. Bevestig de steel aan de onderkant van de buik van het paard vast met brede tape of rekverband. Haal de prop om de 2-3u uit het preputium om het paard te laten plassen. Vervang de wattenprop dagelijks door een nieuwe.

  • Bij aanhoudende zwelling na de initiële reductie kan regelmatig douchen met koud water van de penis en het preputium helpen.
  • Dagelijks orale onstekingsremmers (flunixine meglumine).

Houd deze behandeling vol tot de zwelling verdwenen is en het paard terug zelfstandig zijn penis kan ophouden in het preputium. Dit kan 7-14 dagen duren (in dit geval 10 dagen).

2. Diastema behandeling

  • Volledig uitruimen en uitspoelen van de diastema. Eventuele klepdiastema’s openen doormiddel van ‘groeven’. Eventueel plaatsen van een silicone plug in de mandibulaire diastema.
  • Opstarten pergolide behandeling omwille van Cushing om eventuele tandvleesonstekingen onder controle te houden in de toekomst
  • Halfjaarlijkse hercontrole van de tanden

3. Aanpassen van de voeding en het management

    • Permanente weidegang: gras is zacht om te kauwen en makkelijk te verteren.
    • Omwille van de aftandse tanden zijn lange vezels afgeraden (geen stro, hooi of voordroog).
    • Geef kortvezelig (gehakseld) hooi en geweekte bietenpulp ter vervanging van het ruwvoer
    • Vul aan met mash en slobber om het paard terug op gezond gewicht te krijgen.

 

Verder verloop

Bij dit paard ontstond er loslating van de huid ter hoogte van de penis omwille van druknecrose. De penis en koker werd dagelijks gewassen (enkel water, geen zeep) om de wondomgeving zo proper mogelijk te houden. De ulceratieve wonden heelden per secundam. Regelmatig wegnemen en vervangen van het zelfgemaakte suspensoir is belangrijk om plassen in de koker en verstoring van de hygiëne te voorkomen.

Na 14 dagen kon het paard terug volledig normaal in- en uitschachten en plassen.

Take home message

  • Conservatieve behandeling van paraphimosis is vaak succesvol. Chirurgie (partiële penisamputatie of Bolz procedure) is zelden noodzakelijk.
  • Behandel de achterliggende oorzaak om recidieven te voorkomen
  • Hypoalbuminemie is niet steeds aanwezig, maar dit neemt niet weg dat malnutritie nog steeds de oorzaak kan zijn.
  • Informeer uw eigenaar goed zodat blijvende aanpassingen van het management worden doorgevoerd.

Gerelateerde Vet Cases

21 augustus, 2026

Linker dorsale verplaatsing van het linker colon

Anamnese Een 11-jarige warmbloedruin wordt aangeboden met koliekklachten die ongeveer een dag eerder zijn begonnen. Het paard gaat regelmatig in dorsale decubitus liggen en ligt...

10 juli, 2026

Een multiple, complexe tandfractuur

Anamnese Een 3,5-jarige ruin wordt aangeboden door een collega-dierenarts vanwege een zwelling van 5 cm ter hoogte van de rechterbovenkaak, die bij aanraking licht gevoelig...

2 juli, 2026

Neonatale dysfagie

Anamnese Een veulen van 2 dagen oud wordt aangeboden omdat het sinds dezelfde dag acuut ziek is. De eigenaarmeldt koorts boven 39°C. Het veulen drinkt...